مطالعه مفيد چگونه حاصل مي‌‌شود؟

 مقدمات و شرايط اوليه‌ي لازم براي آغاز مطالعه چيست؟ چگونه مي‌‌توان پرورش مناسبي براي آغاز مطالعه يافت؟ براي مطالعه‌ي بهتر لازم است پاسخ مناسبي براي اين پرسش‌ها بيابيد. مقدمات و شرايط اوليه لازم براي آغاز مطالعه چيست؟ آيا تا كنون دقت كرده‌ايد كه هر جلسه‌ي مطالعه‌ي شما چگونه شروع مي‌‌شود؟

براي آن كه بتوانيد بهتر مطالعه كنيد، به نكات زير توجه نماييد:

1- مكان مطالعه: دانش آموزان در خصوص مكان مطالعه عادتهاي متفاوتي دارند. مطالعه در منزل، پارك و كتابخانه عمومي از رايج ترين مكانهاي مطالعه محسوب مي‌‌شوند. آنچه در اين باره بايد بدانيد اين است كه محيط و مكان مطالعه علاوه بر داشتن شرايطي چون سكوت و آرامش، بايد تا حد امكان ثابت و بدون تنوع باشد.

اگر مي‌‌خواهيد واقعا با تمركز مطالعه كنيد، بايد سعي كنيد كه خود را به محيط يكنواخت و ثابت عادت بدهيد.

بنابراين فضاهاي عمومي مانند پارك براي يك مطالعه جدي، مكان مناسبي محسوب نمي شوند. تغييرات مكرر در دكور اتاق و يا مكان نيز - چون مخل تمركز است - توصيه نمي گردد.

2- هدفمندي مطالعه: هدف مندي در مطالعه يعني داشتن يك ذهنيت روشن و شفاف درباره اهداف، برنامه‌ها و پيش بيني هاي لازم. اين موضوع را از زواياي مختلف مي‌‌توان مورد بحث قرار داد. يك بعد مهم آن به نيات، ايده آل‌ها و انگيزه هاي شما بر مي‌‌گردد. بعد ديگر آن به آرامش ذهني و نظم رفتاري شما مربوط است. مسئله ديگر اين است كه چقدر مهارتها و ظرافتهاي لازم را در برنامه ريزي و به خصوص پيش بيني تغييرات به خرج دهيد. يعني اگر به دليلي برنامه شما بهم بخورد چگونه مديريت زمان مي‌‌كنيد.

3- آغاز هوشيارانه: هوشياري يعني داشتن يك آگاهي ارادي و به عبارت بهتر يعني بيداري آگاهانه. بسياري از ما به هنگام مطالعه بيداريم، ولي از هوشياري لازم برخوردار نيستيم. براي داشتن هوشياري لازم، وضو بگيريد، نيت كنيد، براي يكي دو دقيقه چشمان خود را ببنديد و افكارتان را بر روي كاري كه مي‌‌خواهيد انجام دهيد متمركز كنيد، مثل اينكه من در اين لحظه با آمادگي كامل مي‌‌خواهم مطالعه ام را شروع كنم. تمرين خودآگاهي و تقويت هوشياري، كيفيت آغاز و ادامه را افزايش خواهد داد.

4- تفاوت‌هاي فردي: بر خلاف گفته‌ها و تبليغات بعضي از مراكز، هيچ قانون كلي براي تعيين مقدار زمان لازم مطالعه وجود ندارد. چون افراد مختلف توان و حوصله و هوش متفاوت دارند. بنابراين مهم تر از آنكه ساعات مطالعه خود را افزايش دهيم، اين است كه از مطالعه مان - هر قدر هم اندك باشد - بهترين و بيشترين استفاده را ببريم. پس به جاي مقايسه مقدار ساعات خود با ديگران، از زمانهاي مطالعه خود به طور مطلوب استفاده كنيد.

5 - برنامه‌اي براي افزايش ساعات: اگر مي‌‌خواهيد كه ساعات مطالعه خود را افزايش دهيد، دقت كنيد كه نبايد عجله كرد. چون هر رفتار در طول زمان به وجود مي‌‌آيد، تغيير رفتار نيز نياز به زمان دارد. عجله و دستپاچگي در افزايش زمانهاي مطالعه به نتيجه اي غير از آشفتگي و اضطراب نخواهد انجاميد.

6- تعيين خط پايه: مبناي افزايش ساعات مطالعه، ارزيابي وضع فعلي و تعيين خط پايه است. اين كار بسيار آسان است و مي‌‌تواند توسط خودتان يا يكي از اطرافيان انجام گيرد. براي يك هفته يا ده روز نموداري رسم كنيد كه محور عمودي آن نشان دهنده دقايق و ساعات و بردار افقي آن نشان دهنده روزها باشد. در پايان روز آخر ميانگين ساعات را محاسبه كنيد. حال بر اساس توانايي هاي فردي خود و با يك روند منطقي در ماه اول 60 تا 90 دقيقه و در ماههاي بعد به همين ترتيب ساعات بيشتري را به برنامه خود اضافه نماييد.